Alpes de Aosta, agosto de 2026

Valle d'AostaAosta, Alpes italianos, agosto de 2026

10 anos facían xa dende a miña última viaxe ós Alpes! Como pasa o tempo,… e como se vai estragando o corpo…: o xeonllo dereito fastidiado dende un mes antes, a perna esquerda que cede cando cargo peso sobre ela, o ombreiro esquerdo cronicamente doente, os antebrazos permanentemente petados, a man dereita co dedo de mandar a tomar polo cú sufrindo de tenosinovite e o pulso coa de Quervain, ciática recalcitrante, lumbago repetitivo, contractura nas costelas fluctuante do lado esquerdo ó dereito e volta a rolar,… Tecnicamente a diagnose é de CORPO ESCOMBRO 😁

O problema real é que o estado da cabeza non se acompasa co do corpo, así que en vez de tirar cara un centro fisioterapeuta (ou un Centro de Día, se xa nos damos por perdidos), a miña cachola segue a soñar con cumes por riba de tódolos que o arrodean, corredores de neve perfecta na que triscan os crampóns, rutas en soidade coa única compaña da miña cordada, vivacs baixo o escintilar das estrelas nun ceo despexado, e mares de nubes tan abaixo de nós que sintámonos no límite da troposfera…

Petate facturado ó límite dos 20 Kg máximos admitidos pola compañía aérea RyanairAsí as cousas, chegoume a invitación de Víctor a darmos un paseo alpino pola zona de Aosta, para primeiros de agosto; el estaría coa súa familia ata o día 2, en que marcharían dende Turín e eu chegaría por avión ese mesmo día para toma-lo relevo. Endoseille un paquete de 22 Kg da miña equipaxe para que a levase na súa furgo dende casa e eu embarquei con outro petate de 20 Kg máis ó límite do peso admitido pola compañía aérea (non me preguntedes que metín, porque non me explico como podo xuntar máis de 40 Kg, e aínda ter que facer filigranas para que me collan as cousas).

Camping Europa, en AostaMontamo-lo noso campo base no camping “Europa”, en Plan Chateau 3, 11010 Gignod, a uns 8 Km da localidade de Aosta. En fronte do camping hai un bar, e a poucos metros unha farmacia e un aparcadoiro no que poder estaciona-lo coche se non queremos pagar por el no camping; aínda que está bastante decrépito (parece que ten novo/a propietario/a con intención de reacondicionalo ós poucos), para xentes humildes coma nós conta co necesario: algo de herba con boa sombra, duchas con auga quente, cagadoiros de furado, pías para lava-la roupa ou os pratos, enchufes nos baños, wifi, e un pequeno bar.

A vila de Aosta, é bastante grande (máis de 30.000 habitantes), turística e con tódolos servizos que poidamos necesitar, así que pódense mercar alimentos, medicamentos, roupa, material de montaña, xeados e cafés discrecionalmente.

Curiosamente, se buscades material de montaña, a tenda máis grande e que ofrece maior variedade está nun parque industrial ás aforas da vila, Outlet Gal Sport Di Roberto & C. Sas, pero non está moi publicitada por Internet, así que achégovos o seu enderezo: Località Autoporto, 33/B, 11020 Autoporto AO, Les Halles d’Aoste; e a súa ubicación: https://maps.app.goo.gl/12pAad8MP1uBKU9HA

Chegamos en plena ola de calor, como xa parece habitual en todas partes, e realmente facíase insoportable simplemente camiñar pola rúa, e iso que o Val de Aosta era o menos afectado da península itálica segundo nos comentaran; no camping, ó estar uns 400 m máis alto que a vila, xa se respiraba algo mellor, pero só nos libramos das temperaturas tórridas durante o tempo que pasamos realizando actividade na montaña.

A triste realidade actual do alpinismo de alta montaña nos Alpes Peninos e no macizo do Monte Rosa, é común á do resto dos Alpes, no que sobresaiu a situación do Mont Blanc, co peche dos refuxios de Goûter e Tête Rousse por orde municipal debido ó risco extremo de desprendementos de rocas causados pola calor extrema en altura.
 
Tampouco os “catromiles” do val de Aosta e arredores garanten xa o frío invernal perpetuo en verán. As isotermas de cero graos alcanzan cotas récord por riba dos 5.000 metros, transformando a alta montaña nun ambiente estival sofocante e alterando por completo os horarios de saída, que agora requiren madrugóns nocturnos extremos para evita-la neve branda.
 
Glaciar Garstelet visto dende o refuxio Gnifetti O retroceso dos glaciares nesta zona, coa conseguinte perda de masa glaciar, é visible a simple vista. A falta de neve acumulada durante o inverno e a calor do verán aceleran a fusión do xeo, deixando ó descuberto rocha solta e inestable. Isto incrementa exponencialmente o perigo obxectivo por desprendementos de pedras e colapso de seracs.
 
Ó desaparece-la capa de neve que antes actuaba coma ponte, as fendas dos glaciares (crevasses) quedan abertas, expostas e son moito máis perigosas. Cruzar chairas glaciares estables convertese nun labirinto de fendas xigantes que obriga a dar grandes rodeos ou a extrema-las precaucións encordados.Atravesando o glaciar Garstelet por riba do refuxio Gnifetti (foto cortesía de Víctor Barro)
 
Por outra banda, a masificación dos cumios máis emblemáticos transfire o problema loxístico a uns refuxios sempre cheos, nos que atopar praza sen reserva xa nin se contempla, e o ambiente nestes espazos adoita ser de constante barullo, con alcobas compartidas ó límite da súa capacidade.
 
E non podo deixar de sinala-lo contraste gastronómico entre os refuxios italianos fronte ós  suízos; o cambio de vertente alpina nótase no prato, e no trato, de forma radical:
  • Refuxios italianos: destacan por unhas boas comidas e ofrecen pratos abundantes e incluso a posibilidade de repetir.
  • Refuxios suízos: caracterízanse por prezos desorbitados (especialmente a auga, que incluso hai que pagar aparte do menú) e unha cociña moito máis espartana e, ás veces, insípida, baseada en menús moi sinxelos que non compiten co estándar italiano (no refuxio do Dent Blanche, tomamos unha cea totalmente insubstancial, malnutritiva e insípida). Ademais non aceptan máis que o pago en metálico e na súa moeda, franco suízo (no refuxio de Valsorey collían Euros pero aplicando un incremento dun 14% sobre o prezo establecido, o que supón máis dun 8% de comisión!!!, descontado o cambio de moeda).

Velaquí o gran paradoxo do alpinismo moderno: as condicións empeoran, pero a atracción segue intacta. Malia ó caos térmico e a masificación, os Alpes manteñen todavía o atractivo de sé-lo berce da historia: escalar alí é pisar onde naceu o alpinismo, cada aresta e cada parede teñen o nome dos pioneiros (Whymper, Bonatti, Cassin,…), e desa historia de conquistas xurden cumios icónicos que todo/a montañeiro/a quere acadar (Cervino, Eiger, Mont Blanc, Grandes Jorasses,  Drus,…).

Algunhas referencias de interese:
 

Cume Sur do Gran Paradiso, pola Normal (val de Aosta, Alpes Graiáns, Italia). 4 e 5 de agosto de 2026.

Fotos da ascensión ó Gran Paradiso pola NormalUn dos catromiles fáciles, ideal como primeiro obxectivo de aclimatación, é o Gran Paradiso, pasando polo refuxio Vittorio Emanuele II. A súa ruta Normal, clasificada como F+, supón unha ascensión sen grandes pasos de dificultade, superando uns 2.150 metros de desnivel en dúas xornadas con equipo de alpinismo completo.
 
A ruta do Vittorio Emanuele II parte dende o aparcadoiro de Pont (a uns 1.950 metros de altitude) no val de Valsavarenche e supera uns 800 metros de desnivel positivo ata o refuxio situado a 2.735 metros, onde se acostuma a pernoctar. Ó día seguinte, acométense os 1.300 metros de desnivel que conducen ó cume, e nesa mesma xornada, descéndese dende o cume directamente a Pont.
 
En realidade existen 2 rutas normais que transcorren por glaciares diferentes e que se xuntan no tramo final:
  • Glaciar do Gran Paradiso: é polo que se vai se se fai a ruta clásica dende o refuxio Vittorio Emanuele II. É un glaciar máis uniforme e habitualmente con menos fendas expostas, ideal para iniciarse.
  • Glaciar de Laveciau: é o que se cruza se se opta por subir dende o refuxio Federico Chabod. É un glaciar visualmente máis salvaxe, que pasa xunto á impresionante cara norte da montaña, pero tamén ten zonas con fendas máis complexas.
Ambos glaciares conflúen a uns 3.800 metros de altitude nun punto plano moi coñecido chamado a Schiena d’Asino (Lombo de burro). Dende ese cruzamento ata o cume, o camiño é común.
Moitas cordadas prefiren facer unha ruta circular: ascenden polo glaciar de Laveciau (Chabod) e descenden polo do Gran Paradiso (Vittorio Emanuele) para pasar por ambas vertentes.
 
Respecto do refuxio Vittorio Emanuele II do Gran Paradiso, hai que sinalar que se estás federado na FEDME benefíciaste da redución de prezos para membros do CAI, no aloxamento e media pensión. É un refuxio moi grande (máis de 100 prazas repartidas en 3 edificacións), cómodo, ben xestionado e con boa comida (para cear puidemos escoller entre sopa e unha moi rica pasta con carne de 1º, de 2° había filete de polo con puré de patacas -tamén rico-, e de postre panacota ou macedonia -da panacota dicían que non estaba moi boa, pero a min gustoume-). Tiñan dispensadores libres de auga para beber, deixábante electricidade para cargar, había wifi,…
O prezo da media pensión para federados/as é de 47’50€, e o da pernocta (sen almorzo) é de 31€. 
 
Ficha técnica do Gran Paradiso:
  • Actividade: ascensión alpina
  • Dificultade: F +
  • Altitude máxima: 4.061 metros (nota: correspondente ó cume Norte real; a Madonnina atópase a 4.058 m)
  • Distancia: 22 Km
  • Desnivel: + 2.100 m (+ 800 m ata o refuxio / + 1.300 m ata o cume)
  • Tipo de ruta: ida e volta
  • Vía utilizada: Vittorio Emanuele II
  • Etapas: 2 xornadas
  • Tempos: 2 horas para a aproximación ó refuxio dende Pont / 4 horas para o ascenso dende o refuxio ó cume / 3-4 horas para o descenso ó refuxio dependendo da nosa aclimatación
  • Material: pack de alpinismo (casco, piolet, corda de 40-50m, arnés, crampóns, etc.), e 2 ou 3 cintas exprés e algunha cinta longa, para protexe-lo tramo da cresta final equipado.
Ruta ó Gran Paradiso. Fonte: https://www.blogdeaventura.com/gran-paradiso/
Aproximación ó refuxio
Desde Pont, no val de Valsavarenche, iníciase a ruta de aproximadamente 6 Km que ascende de maneira gradual primeiro por zona de bosque e despois por terreo pedregoso ata chegar ao Refuxio Vittorio Emanuele II xunto ó lago de Montcorvé. O percorrido coincide cun sendeiro sinalizado polo que non ten perda:
  • No aparcadoiro de Pont (1.950 m), tómase un sendeiro que atravesa o regato por unha ponte de madeira. Continuar cun percorrido chan durante uns centos de metros; despois, comezar a subir en curvas, primero polo bosque e despois xa por terreo despexado. Superar un primeiro tramo escarpado, para que a pendente suavice e as curvas vaian facéndose más amplas ata chegar ó refuxio Vittorio Emanuele II (2.732 m).
 
Ruta de ascenso ó cume (o descenso segue o mesmo percorrido)
O Gran Paradiso non é visible dende o refuxio, xa que un gran contraforte da montaña o tapa. Saíndo de madrugada (4:30/5:00 h) a ruta diríxese cara ó norte polas morrenas de bloques e posteriormente adéntrase no Glaciar do Gran Paradiso en dirección leste e norte.
  • Dende o refuxio (2.732 m), tómase unha senda que vai cara á esquerda cruzando un pedregal e que ó pouco cambia de rumbo para levarnos a un altiplano rochoso arrodeado a un lado pola dorsal da Becca de Moncorvé, e ó outro pola Testa di Moncorvé. Ó remate desta meseta, comeza o glaciar do Gran Paradiso, no que xa é necesario po-los crampóns, e polo que se chega ata o lombo nevado de Schiena d’Asino, que separa os flancos glaciares de Moncorvé e de Laveciau, e no que se se unen as rutas de ascensión procedentes dos refuxios Chabod e Vittorio Emanuele II. Continúase en dirección sudeste ata acada-la chaira do Colle della Becca di Moncorvé, dende onde xirar á esquerda para subir pola pendente xeada que remata baixo a brecha final. Chégase entón a unhas rochas da crista sudeste polas que atravesar (posibilidade de asegurar sobre seguros fixos instalados na ruta) para acada-lo curuto no que se atopa a estatua da Virxe (4.058 m), ou optar por continuar ó cume real (4.061 m) algo máis ó Norte. O descenso faise polo mesmo itinerario de subida. Todo o percorrido non ten moita perda xa que entre os sinais no tramo de rocha e a boa pegada no glaciar, ademais das moitas cordadas que tódolos días o fan, é sinxelo de seguir.
  • Nota aclaratoria: aínda que as descricións habituais sitúan a estatua da “madonnina” no cume, superando o tramo aéreo e exposto onde se atopan as habituais retencións, o cume real de 4.061 metros está uns metros máis adiante na aresta.
Atravesa-lo glaciar esixe o uso de crampóns, piolet e ir encordados por seguridade, xa que ten xeo e zonas con fendas.
No tramo final, atopamos unha sección en rocha aérea, con pasos II/III, equipado con varas de ferro, ancoraxes de rabo de porco (pig-tails) e chanzos de ferrata.
Asemade, debido á multitude de persoas que transitan, a asociación de guías do Gran Paradiso estableceu un sistema circular de sentido único para xestiona-lo tráfico: https://www.planetmountain.com/en/news/interviews/gran-paradiso-new-summit-ascent-descent-route-interview-alex-chabod.html. O circuíto estable o seguinte:Circuíto de circulación do cume do Gran Paradiso. Fonte: https://www.planetmountain.com/en/news/interviews/gran-paradiso-new-summit-ascent-descent-route-interview-alex-chabod.html
  1. Rodear por abaixo á esquerda: ó chegar á base do bloque do cume, non se entra directamente pola arista tradicional exposta (que agora se usa de baixada), senón que séguese flanqueando cara á esquerda rodeando por unha repisa inferior.
  2. Ascender polos chanzos de ferro: nese lado esquerdo atópase a sección equipada con chanzos metálicos (tipo vía ferrata) pola que subir máis rápida, cómoda e directamente coas botas e os crampons.
  3. Pasar pola Virxe e descender pola dereita: unha vez arriba, chégase á estatua da Madonna, faise a foto e déixase rapidamente o cume continuando cara á dereita. Descéndese destrepando pola aresta rochosa tradicional, que é máis aérea pero na que xa hai parabolts e ancoraxes para asegura-lo paso.
 
Máis información:
 

Combin de Valsorey e Combin de Grafeneire, pola aresta Meitin (Valsorey, Alpes Peninos suízo-italianos). 7 e 8 de agosto de 2026.

Fotos da ascensión ó Grand Combin pola aresta MeitinO Grand Combin propiamente dito é o Combin de Grafeneire, xa que cos seus 4.314 metros de altitude é o punto culminante e o cume principal de todo o macizo. O Grand Combin non é unha única montaña illada, senón un gran macizo glaciar que conta con varios cumes aliñados que superan os 4.000 metros de altura, e os dous picos indicados forman parte desta mesma aresta principal:

  • Combin de Grafeneire (4.314 m): é  o cumio máis alto, e cando se fala de “coroa-lo Grand Combin”, refírese especificamente a acadar esta cima.
  • Combin de Valsorey (4.184 m): é  unha cima secundaria situada xusto ó oeste de Grafeneire, pola que pásase de camiño ó cumio principal cando se ascende pola aresta Meitin dende o refuxio de Valsorey.

A ascensión ó Grand Combin de Grafeneire dende a vertente de Bourg-Saint-Pierre realízase hoxe en día polo refuxio de Valsorey para ir pola aresta Meitin (pasando polo Combin de Valsorey). Está graduada como AD e presenta pasos de escalada en rocha de ata grao III/III+ e pendentes de neve/xeo de 45° a 50°. É unha ruta longa, algo complexa na parte de rocha, e de moita altitude, polo que é necesaria unha boa condición física e desenvolverse con soltura en trepadas. Presenta un desnivel positivo total de aproximadamente 2.550 metros:

  • Día 1 (aparcadoiro de Cordonna a Cabane de Valsorey): +1.270 metros (de ~1.760 m a 3.030 m).
  • Día 2 (Cabane de Valsorey ó cume de Grafeneire): +1.280 metros.

Respecto do refuxio de Valsorey (se estás federado/a na FEDME benefíciaste da redución de prezos no aloxamento e media pensión para membros do SAC), nótase que é suízo tanto nos altos prezos como na calidade da súa cociña; xa comentara anteriormente como só aceptan cartos en metálico, e aínda que aceptaban Euros aplicaban un incremento dun 14% sobre o prezo establecido (isto supón máis dun 8% de imposto revolucionario!!!). Tampouco advirten que a bebida da cea non está incluída no prezo -isto si que parece un costume local suízo dos seus refuxios-, e como detalles concretos da nosa experiencia na cea direivos que o pan está rateado, en canto acabas o cesto xa no 1° prato, non poñen máis; a sopa de tomate estaba algo picante e rica, pero era só auga, non lle meteron nin un triste fideo, de 2º puxeron un guiso de carne con trazos de piña e puré de patacas bastante picante que non me gustou, e para rematar, a macedonia do postre non sei que maxia lle fixeron á lata da que a sacaron para que, por primeira vez na miña vida, dubidase se sería capaz de tragala. Iso sí, un prato fóra de menú que vin polas tardes paparse á xente por 27 módicos Euros, xa tiña outra pinta…

Se queredes carga-lo móbil, por exemplo, non hai problema… pero pagando, eh…

O prezo da media pensión para federados/as é de 65€, e o da pernocta (sen almorzo) é de 27€. 

E aínda que teñen un surtidor botando auga abundante nunha pía de madeira, diante mesmo da entrada do refuxio, que loxicamente non está potabilizada, non din nin mu ó respecto, non vaia a ser que alguén se leve unhas pastillas ou un fornelo e a aproveite, en vez de solta-los 9 francos que custa cada botella do preciado líquido. 

Por último, ten 2 retretes no exterior, que permiten satisface-la curiosidade dos máis coprofílicos posto que a cáida dos excrementos vai parar uns poucos metros máis abaixo, para desfrute dos/as espectadores/as que se acheguen ó bordo dos mesmos 😁 .

Ficha técnica do Grand Combin:

  • Actividade: ascensión alpina (alta montaña e terreo mixto)
  • Dificultade: AD; con pasos de escalada en rocha de ata grao III/III+ e pendentes de neve/xeo de 40°-45°
  • Altitude máxima: 4.314 metros (correspondente ó cume principal, o Combin de Grafeneire)
  • Distancia: 24 Km (aproximadamente 12 Km de ida e 12 Km de volta dende o punto de inicio en Cordonna)
  • Desnivel: + 2.550 m (+ 1.270 m ata o refuxio / + 1.280 m dende o refuxio ata o cume)
  • Tipo de ruta: ida e volta
  • Vía utilizada: aresta Meitin (pasando polo Combin de Valsorey)
  • Etapas: 2 xornadas
  • Tempos: 3 a 4 horas para a aproximación ó refuxio dende Cordonna / 5 a 6 horas para o ascenso dende o refuxio ó cume principal (os 2 cumes están separados por 30/40 minutos) / 5 a 6 horas para o descenso ata o refuxio e outras 2 a 3 horas máis ata o aparcadoiro.
  • Material: pack de alpinismo (casco, 1 piolet, corda de 40-50m, arnés, crampóns), algúns aneis de cinta longa, 4 ou 5 entaladores/friends (pequenos ata o número 1 de Camalot) para protexe-los pasos de rocha na aresta e 2/3 parafusos de xeo para os tramos glaciares cambiantes (a nós non nos fixeron falta).

Nota: nós atopámonos cunhas condicións de ausencia total de neve/xeo salvo para ascender ó Combin de Grafeneire, pero se as temperaturas non houbesen limpado a montaña, o normal sería ter neve/xeo pola mesma aresta Meitin ata o Combin de Valsorey.

Rutas do Grand Combin. Fonte: https://www.camptocamp.org/routes/53778/es/combin-de-grafeneire-arista-de-meitinAproximación ó refuxio
Para chegar á Cabane de Valsorey (3.030 m), o percorrido é un sendeiro de montaña alpino sinalizado que non ten dificultades técnicas pero cun desnivel forte, que levará unhas 3-4 horas. O camiño arrinca dende os aparcadoiros e prados altos situados por riba de Bourg-Saint-Pierre. Deixamos estacionado o coche en Cordonna / Cordeuna (~1.760 m) e avánzase cara ó fondo do val de Valsorey de forma suave ó principio.
  • A senda comeza a subir con máis pendente pola marxe dereita do río (en sentido descendente, claro). Pásase  ó carón dunha fermosa fervenza e preto da zona de prados de Alpage de Valsorey (~2.100 m) onde o terreo vólvese máis agreste, rodeado de canles de pedra.
  • Existe unha alternativa máis directa, despois de pasa-lo sector de Chalet d’Amont (disque conta cunha fonte de auga, pero eu non a vin), no que o camiño divídese e pódese elixir esta opción en lugar de continuar pola senda normal que vai dando un rodeo. Trátase dunha canle empinada equipada cunha serie de 3 escaleiras metálicas curtas e varias liñas de cadeas ancoradas á rocha. É un tramo máis aéreo e exposto pero tecnicamente sinxelo aínda que debe estar sempre húmido.
  • Acadado un prado que fai de altiplano baixo o tramo final, o sendeiro enfróntase a unha pendente moi empinada que remonta a morrena glacial en constantes voltas e reviravoltas. Tras superar este dura costa rochosa, chégase ó refuxio (3.030 m), colgado nun magnífico balcón con vistas ó Mont Vélan.
Ruta de ascenso ó cume (o descenso segue o mesmo percorrido)
O ascenso levará de 5 a 6 horas, polo que a saída realízase de madrugada (sobre as 3:30 AM) con frontais, e pódense distinguir 3 seccións ben diferenciadas:
1. Por pedras soltas, dende o refuxio (3.030 m) ó Col du Meitin (3.610 m). Sáese do refuxio por detrás cara ó leste, súbese seguindo fitos e marcas ben visibles por unha morrena de pedras incómodas e soltas ata acada-la golada (Col du Meitin) -parece ser que o normal era ter que poñe-los crampóns para supera-los restos do glaciar ata a golada, pero cando nós fomos xa non quedaba resto ningún de neve).
2. Por trepadas en rocha seguindo a aresta Meitin ata o Combin de Valsorey (4.184 m). Dende a golada arrinca a aresta que está equipada nalgúns puntos críticos con parabolts instalados para asegurar, e da que lembro bastante mala rocha en xeral. Aínda que está ben ter os detalles e croquis da ruta, en realidade podemos ir ascendendo buscando simplemente fitos e ancoraxes fixas por onde vexamos máis evidente o terreo. Nesta sección da ruta supéranse tres resaltes ou muros principais:
    • O primeiro, o máis difícil, terá uns 350 m de alto, e está inmediatamente despois da golada, na que aproveitamos para encordarnos en ensamble, colle-lo material de escalada, e, baixo a luz do frontal atopar uns parabolts na fenda dun muro polos que empeza a escalada (III). Superada a fenda, retoma-la crista e seguila sen desviarse polas rochas malas da dereita. No remate da torre atópase un teito evidente ó que inicialmente nos metemos directamente por un diedro e chanzos, seguindo fitos. Arrodeamo-lo teito cara á dereita seguindo ancoraxes fixas para superar un segundo teito. Seguimos á nosa esquerda por unha rampa doada para continuar de seguido máis facilmente sobre a zona da crista. 
    • O segundo resalte, duns 120 m, aparece na nosa vista a uns 200 m de percorrido cara á dereita cara a unha canle rochosa diferenciable por ter un xendarme evidente á súa dereita. Subir un curto tramo pola canle (II, atención ó posible xeo fino), despois saír á dereita (disque hai unha corda fixa, pero eu non a lembro) para ada-lo alto do xendarme. Continuar por unha lixeira crista á esquerda, superando un pequeno muro e saír preto do cumio do segundo resalte. Atravesar un tramo de neve que precede o terceiro resalte (ás veces é posible evitar a neve pasando baixo a crista, sobre cascallos finos. No noso caso non había nin rastro de neve, fomos sempre sobre rocha).
    • O terceiro resalte é o máis pequeno, e vai polo lado dereito da crista, por chanzos alternados con repisas con varias posibilidades: á dereita é máis fácil pero máis descomposto, mentres que preto do fío é lixeiramente máis difícil (II). Tras saír do terceiro muro, a pendente suavízase e chégase á cruz do Combin de Valsorey (4.184 m).
3. Por pendente de neve e xeo ata o Combin de Grafeneire (4.314 m). Cambiase o “chip” de roca a xeo, e poñemono-los crampóns e o piolet. Dende o cumio báixase lixeiramente pola aresta ou directamente pola pendente de neve cara a unha pequena golada intermedia (4.126 m). Dende aí, afróntase a pa final de neve: unha pendente ampla, fácil e continua de 40° a 45° para acceder ó punto máis alto da cornisa do Grand Combin de Grafeneire (4.314 m), xa que non ten un cume moi definido propiamente dito.
 
Nota sobre a ruta de descenso:
Hoxe en día, a baixada faise exactamente polo mesmo camiño de subida (vía de ida e volta). Antigamente baixábase pola vertente norte (Le Corridor), pero hoxe en verán non se pode pola perigosa caída de seracs.
  1. Do Grafeneire ó Valsorey: desfaise a aresta de neve prestando moita atención se o sol quentou a neve e esta atópase branda.
  2. Destrepada da aresta Meitin: o tramo de rocha require concentración. Aínda que se pode destrepar con coidado en ensamble, os tres resaltes máis verticais adoitan descenderse realizando pequenos rápeles utilizando as ancoraxes fixas instaladas na vía. Nós, coido recordar que só fixemos un par de rápeles, e destrepamo-lo resto en ensamble metendo algún friend onde a cousa púñase máis tesa.
  3. Regreso ó refuxio e coche: dende o Col du Meitin, descéndese a incómoda canle de pedras, crúzase o glaciar e chégase á Cabane de Valsorey para descansar, recolle-lo saco e beber algo. O tramo final do refuxio ó coche en Cordonna faise longo polas pernas xa fatigadas.
    • Tempo de descenso total dende o cume: 6 a 7 horas (ata o aparcadoiro).
Máis información:

Piramide Vincent pola aresta SO, Lyskamm oriental por aresta E e Corno Nero pola normal (macizo do Monte Rosa, val de Aosta, Alpes Peninos, Italia). 10 e 11 de agosto de 2026.

Fotos da ascensión ó Lyskamm oriental por aresta E e á pirámide Vincent pola aresta SO (foto cortesía de Víctor Barro)

Logo das nosas dúas anteriores actividades debemos de estar suficientemente aclimatados como para facer algo máis esixente, así que tras un día de descanso no que aproveitamos para decidi-la zona do novo obxectivo, dirixímonos cara o macizo do Monte Rosa, coa intención de elixir no propio refuxio que pico ascender unha vez nos informemos de primeira man das condicións do lugar aló mesmo.

Este macizo é o segundo máis alto dos Alpes e un destino moi popular do alpinismo debido á gran concentración de cimas que superan os 4.000 metros que permiten incluso ascender 4 ou 5 nunha mesma xornada facilmente: Punta Gnifetti / Signalkuppe (famoso porque na súa propia cima atópase a Capanna Regina Margherita, o refuxio a maior altitude de Europa), Pirámide Vincent (unha das ascensións máis rápidas e directas do macizo, ideal como primeiro “catromil” ou para aclimatación), Punta Zumstein / Zumsteinspitze (cima moi estética conectada coa Punta Gnifetti a través dunha aresta de neve), Ludwigshöhe e Corno Nero / Schwarzhorn (picos menores que se adoitan “coleccionar” no mesmo día de camiño á Punta Gnifetti debido á súa proximidade),…
 
No noso caso, aproveitamos que o teleférico, o mesmo día da aproximación deixábanos xa moi próximos ó refuxio (Rifugio Gnifetti), para ascender directamente a Pirámide Vincent (4.215 m) pola súa aresta SO, antes de pasarnos sequera polo refuxio. É unha vía sinxela, con trepada de rocha, ó principio camiñando entre bloques bastante incomodamente, que logo pasa a trepada por rocha e remata co tramo final sobre terreo nevado no que usar crampóns e piolet. A cousa complicóusenos cando nos metiamos na pala de neve que conduce ó cume porque pillounos unha ventisca e a visibilidade era mínima. Tivemos sorte porque cando empezamo-lo descenso buscando a ruta Normal chegaba unha cordada por ela e serviunos de referencia para orientarnos na boa dirección e, aínda que ó pouco perdemo-lo rastro das súas pegadas por mor da neve que o cubría todo, logramos descender correctamente ata que recuperamo-la visibilidade da ruta practicamente xa no glaciar de Lys.
 
Para a seguinte xornada, logo de barallar varias opcións, e obter información doutras persoas coas que coincidimos no refuxio, escollemos a ascensión ó Lyskamm oriental pola súa aresta Este. Unha preciosa liña que, a véspera, durante o ascenso á Pirámide Vincent, antes de que entrase o mal tempo podiamos ver perfectamente dende a distancia e que, cando ó día seguinte, nos enfrontamos a ela sorprendeunos porque as pendentes de arranque e do cumio, que dende abaixo parecíannos o máis difícil resultaron moitísimo máis fáciles que o tramo intermedio que as unía, e que a priori nin lle prestaramos atención porque ó ser menos pino pensamos que sería puro trámite; a realidade é que resultou moi exposto. E tivemo-lo privilexio de atoparno-la ruta completamente virxe, xa que dende a última nevada aínda non foran por aí ningunha outra cordada. Unha ascensión asequible nos Alpes, sen rastro de pegada ningunha!!!! Iso si que parece imposible… 😁 
E como o Víctor non lle chegara, aínda enredamos un pouco máis ascendendo ó Corno Nero, á volta do Lyksamm, non fose que nos quedase algunha madonna sen visitar (vaia teima que teñen pola comarca con iso de por virxes de pararaios en cada curuto)…
  
Por certo, cando collemo-lo teleférico de volta, houbo unha avaría que nos tivo bloqueados máis dunha hora na estación de Gabiet, durante a que pasou unha tormenta de pedrazo e choiva que a ratos parecía que ía rebenta-lo tellado. Nada que fixese temer á multitude de rañosos/as que a proximidade do xuízo final os puidese condear por non respeitar o seu sitio na cola… 😜

Respecto do grande refuxio Gnifetti (non hai redución de prezos por estar federado, xa que está xestionado por unha empresa privada) podo sinalar que conta con máis de 150 prazas, con edredóns, duchas de auga quente (de pago), retretes de furado, enchufes para cargar dispositivos, wifi, aceptan pago con tarxeta, zona de secadeiro para roupa e botas, unha boa comida (nós tomamos de 1° prato unha crema de cabazo boa, de 2° pasta con atún e salsa de tomate tamén boa e que podíase repetir, de 3° polo asado con patacas bo, e de postre natilla con froitos vermellos. Ofrecen menú vexetariano alternativo, e poñen máis pan cando cambian de prato), aínda que na cea non inclúen a bebida, salvo que se pague aparte. No almorzo podemos enche-lo noso termo ou botella con te. As vistas son espectaculares, incluso dende os retretes 😜 ,  e pódese acceder ó seu faiado para ter unha vista 360º impresionante!

O prezo tamén impresiona: 105€ a media pensión, ou 85€ por durmir + almorzo!
 
Ficha técnica da Piramide Vincent:
  • Actividade: ascensión alpina (alta montaña e terreo mixto).
  • Dificultade: PD / III; con algúns pasos illados de escalada en rocha de ata grao III (III- ou II+ segundo as condicións) e pendentes de neve/xeo de ata 35°-40° na aproximación e na pala somital.
  • Altitude máxima: 4.215 metros (correspondente ó cume principal da Pirámide Vincent).
  • Distancia: 4’5 Km aproximadamente (un 2’2 Km de ida e o mesmo de volta se se toma como referencia de inicio o teleférico de Punta Indren).
  • Desnivel: + 955 m (divididos en: + 380 m dende Indren ata o Rifugio Gnifetti / + 570 m dende o refuxio ata o cume pola arista).
  • Tipo de ruta: ida e volta (subida pola aresta e descenso habitual pola ruta normal do glaciar).
  • Vía utilizada: aresta Suroeste (SO).
  • Etapas: 1 xornada (pódese facer directamente ida e volta na mesma xornada sen pernoctar no refuxio). Nós aproveitamo-la xornada de aproximación ó refuxio para ascende-lo cume e logo ir a aloxarnos para realizar outra actividade ó día seguinte, pero pódese facer perfectamente no día e incluso aproveitar para ascender algún outro catromil do mesmo glaciar.
  • Tempos: 1h 30 min para a aproximación ó pé da aresta, á altura do refuxio Gnifetti dende o teleférico de Punta Indren / 2h e media para o ascenso ó cume pola arista Suroeste / 1h para o descenso pola ruta normal do glaciar de volta ó pé de vía e algo menos dunha hora máis ata o teleférico.
  • Material: pack de alpinismo (casco, 1 piolet, corda de 40-50m, arnés, crampóns). Non fixeron falta friends nin parafusos de xeo, pero si se debería leva-lo kit básico de rescate en fendas para a aproximación glaciar.
 
Aproximación ó refuxio

Necesitamos chegar ó teleférico da estación de esquí Monterosa Ski, pola estrada estatal nº 505 do val de Gressoney, que hai que percorrer por completo ata Stafal (1.840 m), onde remata a estrada. Pódese subir andando os 1.435 m de desnivel, pero non debe ser moi popular meterse 10 Km coas mochilas vendo pasar por enriba túa as cabinas do remonte nas que o resto da xente sube comodamente sentada… Se alguén quere facer pernas, déixovos aquí un track de alguén que o fixo obrigado, iso si, descendendo…

Despois, para chegar á Punta Indren (3.275 m), dende a estación de esquí de Stafal, hai que tomar 3 remontes: Telecabina Stafal-Gabiet e Telecabina Gabiet-Passo Salatti, encadeados, e dende este camíñanse uns 10 minutos para toma-lo último teleférico que dá acceso a Punta Indren (o custe total do traxecto de ida e volta é de 45€ por persoa -billete para días diferentes de ida e volta-).

Nada máis saír da estación da telecabina hai que cruza-lo pequeno Glaciar Indren (mellor colocarse os crampóns para evitar patinazos neses apenas 10 minutos que se tarda en atravesalo) ascendendo suavemente e con tendencia á esquerda, cara un espolón rochoso equipado con maromas nos tramos máis verticais. Superado o espolón, estamos no bordo inferior do Glaciar de Garstelet, co xa visible Refugio Mantova á nosa esquerda, e que, á dereita ascende ó Refugio Gnifetti ( 3.647 m). Subimos 40 ou 50 metros de desnivel polo bordo do glaciar antes de meternos no xeo para atravesalo, en dirección ó refuxio, situado nun sobresaínte promontorio no medio da masa glaciar, e ó que se accede por unha serie de pararelas metálicas. Hai que ter coidado coas posibles fendas do glaciar, aínda que estea moi marcada a trazada da tanta xente que o atravesa.

Dende a estación superior do teleférico, apenas se tarda hora e media en acada-lo refuxio.

 

Ruta de ascenso ó cume da Pirámide Vincent pola aresta Sur Oeste (e descenso pola Normal)

Ruta de ascenso pola aresta SO (en verde) e descenso pola Normal (en vermello) á pirámide Vincent (Monte Rosa): Fonte: http://www.goat.cz/index.php?path=Alpy_Vrcholy_PiramideVincent_PiramideVincentVystupyO ascenso é unha liña mixta moi estética que evita a masificada ruta normal. Aínda que nós fixémolo directamente vindo do teleférico, describireina como se partiramos do Refuxio Gnifetti:
  1. Aproximación polo glaciar (20 minutos): saes do refuxio equipado con crampóns e encordado, e en lugar de segui-la traza que vai cara á golada do glaciar do Lys, diríxeste á dereita cara ó este polo glaciar de Garstelet, ó borde inferior da base da evidente arista rochosa que baixa da Pirámide Vincent.
  2. Escalada pola aresta (1h 30 min – 2 horas): unha vez no fío do contraforte suroeste, quitamo-los crampóns (se a roca está limpa). A trepada é sinxela, primeiro sobre unha escombreira de bloques e logo combinando tramos de camiñar con trepadas continuas de I e II grao sobre rocha mala, e coma moito puido haber algún paso puntual máis vertical de grao III/III-, que non requiriu de meter ningunha protección. A aresta de rocha remata nunha curta pala de neve final, na que poñemo-los crampóns e vaise suavizando ata o cume.
O descenso realízase pola vertente oposta (a cara norte/noroeste) polo glaciar do Lys. É unha ruta puramente glaciar, moito máis rápida e fácil, pero que esixe atención ás fendas:
  1. Baixada en dirección á Golada Vincent (10 minutos): dende o cume, camíñase en dirección norte descendendo por unha ampla e cómoda pendente de neve sen dificultade técnica ata as proximidades da Golada Vincent (4.088 m).
  2. Descenso polo glaciar do Lys (50 minutos): dende a golada xírase á esquerda para conectar coa ruta normal que baixa dende a Capanna Margherita. O camiño serpentea polo glaciar esquivando zonas de fendas abertas. Aínda que adoita estar moi pisado, é necesario ir encordados e co material de rescate a man. A pendente é suave pero constante. A traza do glaciar lévanos de volta directamente á plataforma do Refuxio Gnifetti.
 
Ficha técnica do Lyskamm oriental:
  • Actividade: ascensión alpina difícil (alta montaña, aresta de neve/xeo afiada e exposta).
  • Dificultade: AD; con pendentes de neve/xeo de ata 45° de forma sostida e paso illado de rocha de grao II/III no curuto. Esixe concentración debido a que a aresta é sumamente estreita e as cornixas son moi perigosas.
  • Altitude máxima: 4.527 metros (correspondente ó cume do Liskamm Oriental).
  • Distancia: 7’5 Km aproximadamente (uns 3’7 Km de ida e o mesmo de volta tomando como referencia de inicio o Rifugio Gnifetti).
  • Desnivel: + 930 m (dende o Rifugio Gnifetti ata o cume oriental).
  • Tipo de ruta: ida e volta (aínda que tamén adóitase continuar a travesía integral cara ó Liskamm Occidental).
  • Vía utilizada: aresta Este (vía normal dende a golada do Lys / Colle del Lys).
  • Etapas: 2 xornadas (xornada 1: aproximación dende Indren ó refuxio / xornada 2: ataque ó cume e regreso a Staffal).
  • Tempos: 1h 30 min para a aproximación ó refuxio / 3h 30 min a 4h 30 min para o ascenso dende o refuxio Gnifetti ata o cume pola aresta Leste / 2 a 3 horas para o descenso de volta ó refuxio seguindo a mesma liña.
  • Material: pack de alpinismo técnico (casco, 1 ou 2 piolets segundo as condicións do xeo, corda de 40-50m, arnés, crampóns), 2 ou 3 parafusos de xeo (fundamentais se a arista presenta xeo vivo ou para asegurar os pasos máis expostos, aínda que no noso caso non os precisamos), algunhas cintas longas e o kit completo de rescate en fendas para cruza-lo Glaciar do Lys durante a aproximación ó Colle del Lys.

 

Ruta de ascenso ó cume do Lyskamm oriental pola aresta Este (e descenso polo mesmo percorrido)

Ascenso ó Lyskamm pola aresta Este. Fonte: https://caimalnate.it/alp/alpinismo-vie-ghiaccio-e-misto/244-monte-rosa-lyskamm-orientale-via-normale-ad.htmlA ruta é predominantemente de neve e xeo, dividida en:
  1. Aproximación polo glaciar do Lys ata o Lisjoch (2h e media):
    • Sáese de madrugada dende o refuxio (nós ás 5:00 AM) encordado e con crampóns.
    • Remóntase o Glaciar do Lys en dirección norte seguindo a transitada traza que vai cara á Capanna Margherita esquivando as fendas abertas.
    • Antes de chegar á golada Lisjoch / Colle del Lys (4.151 m) xa podemos desviarnos do camiño principal para dirixinos cara á base da evidente aresta Este do Lyskamm.
    • En apenas 20 minutos atravesamo-lo plateau superior da golada.
  2. Dende o contraforte inicial ó cume (2 horas):
    • Enfróntase unha primeira rampla de neve bastante pina (no noso caso xa se estaba formando unha rimalla na entrada) e ampla con pendentes sostidas de entre 40° e 45°.
    • Tras superar esta forte pendente, a aresta suavízase para seguir polo bordo da aresta do lado que dá a Suíza, separados un par de metros por debaixo do fío real, evitando así pisar nas cornixas de neve que colgan ó baleiro do lado italiano. Será este un longo tramo moi aéreo cun fío que ás veces apenas ten o ancho xusto dunha bota.
    • Unha última rampla de neve máis vertical (seica ás veces é de xeo) conduce xusto embaixo do cumio principal a un curto resalte de rocha limpa ou mixto (grao II/III), que requiren trepar con coidado cos crampóns postos antes de saír ó cume do Liskamm Oriental (4.527 m).
Para o descenso existen dúas opcións :
Opción A: descenso pola mesma aresta Este (para regresar ó refuxio Gnifetti)
  • O descenso realízase desfacendo exactamente o mesmo camiño de subida ata o Lisjoch, para conectar coa evidente pisada do Glaciar do Lys de volta ó refuxio.
Opción B: a travesía integral cara ó Liskamm Occidental
  • En lugar de dá-la volta, continúase polo fío da crista en dirección oeste cara ó Liskamm Occidental (4.479 m).
  • É un travesía de 2 Km sostidos de crista aérea, con pasos mixtos de roca de grao III e destrepes complexos, segundo teño entendido.
  • O descenso final desta travesía efectúase polo glaciar Felik ata o refuxio Quintino Sella.

 

Máis información:

 

Dent Blanche pola aresta Sur (Val d’Hérens, Valais, Alpes Peninos, Suíza). 12 e 13 de agosto de 2026.  

De volta no camping, Víctor avísame que xa non ten máis saldo de churripuntos, polo que só poderemos facer unha última actividade antes de regresar a Galicia, así que repasamo-las posibles candidatas para ir reservando praza no refuxio correspondente. Logo da criba tiñamos 2 preferidas: o Cervino pola aresta do Lion e o Dent Blanche pola aresta Sur.

Tentamos contactar co refuxio Jean-Antoine Carrel do Cervino, pero non responderon nin por correo electrónico, nin por Whatsapp (na web indican tamén un número de teléfono atendido en horario de 15h a 17h), e no refuxio Cabane de la Dent Blanche non había prazas o día que nos interesaba (queriamos ter un día de descanso entre actividades, como viñamos facendo ata o de agora), só quedaban 4 prazas para o día anterior, pero iso significaría que non teriamos xornada de recuperación… Decidimos non decidir nada 😁 e irmos durmir a ver se pola mañá tiñamos a mente máis lúcida.

Fotos da ascensión ó Dent Blanche pola aresta Sur (foto cortesía de Víctor Barro)

O novo día non trouxo novidades, así que durante o almorzo démoslle algunha volta máis e como non tiñamos resposta nin máis xeito xa de contactar co refuxio Jean-Antoine Carrel, logo de falar por teléfono co garda do refuxio do Dent Blanche, só nos quedaba a opción de tirar para este último inmediatamente, sen tomarnos a xornada de descanso, e ademais tiñamos que prepara-las mochilas e saír escopetados porque literalmente non nos daba o tempo a chegar para a hora da cea, ás 18h (por teléfono dixeron que nola gardarían ata as 19h).

Penso que saímos do camping sobre as 11:30, e Víctor entrou pola porta do refuxio un cuarto de hora antes do límite acordado, así que en menos de 8 horas viaxamos en coche algo máis de 2 horas do camping ó aparcadoiro en Ferpècle, botamos uns 20 minutos no desvío a un caixeiro para sacar francos unha vez en Suíza, outros 30 minutos para vestirnos e comer algo ó chegar ó aparcadoiro, e, por último, arrancamos a camiñar sobre as 15h para face-las 4 ou 5 horas estimadas ó refuxio. 

Eu cheguei desfeito media hora despois que o meu compañeiro, e iso que foime esperando todo o tempo; deixei a mochila na entrada, puxen o calzado de interior e senteime directamente na mesa coa cea diante sen ser capaz de empezar a comer de tan abafado que estaba. O menú seica non lle disgustou a Víctor, pero eu debo ter paladar fino, porque pareceume do peor que teño tomado en calquera refuxio: 1º prato unha sopa decente, 2º prato unha montaña de arroz branco insaboro, cun pequeno bordo de salsa que meu compi identificou como unha receita hindú de lentellas con especias chamado dhal que supoño que pretendía simular que alguén cociñaba no refuxio, e para rematar un postre do tamaño de 2 dedais que sería un experimento de deconstrución dun strudel. Unha vez bebida a sopa, saquei do meu botiquín de emerxencia unha lata de sardiñas en aceite de oliva virxe extra coa que sacarlle algo de utilidade ó arroz e así puiden deitarme minimamente alimentado. Por suposto, non había pan, e a auga págase aparte… Alomenos no almorzo si que puxeron unhas rebanadas de pan e permitían encher un litro de té quente por persoa.

Como federados FEDME beneficiámonos do mesmo desconto que os membros do SAC, así que ós 37 francos do aloxamento sumámoslle os 45 francos da media pensión (cea + almorzo), soltamo-los billetes en efectivo e librámonos dese importante peso nas nosas mochilas. Ah, e lembrade que ademáis de só admitir pago en efectivo, ten que ser en francos suízos, non admiten Euros. Iso si, o interior do refuxio, de tamaño mediano (ten unhas 30 prazas), ten un ambiente recollido e acolledor que esperta a nostalxia por aquela época dourada -e agora añorada- do alpinismo clásico.

Rutas de ascenso ó Dent Blanche. Fonte: http://www.goat.cz/index.php?path=Alpy_Vrcholy_DentBlanche_DentBlancheVystupyO Dent Blanche caracterízase pola súa simetría, xa que as súas catro arestas oriéntanse ós catro puntos cardinais, conformando cadanseu propio ascenso.

Como é natural tamén conta con rutas de parede, pero que na actualidade non se soen facer debido a que os corredores (couloirs) que antaño estaban cubertos de xeo, agora carecen del e son habituais os desprendementos de pedras.

A aresta Sur (Wandfluegrant), coa mellor calidade de rocha, é a vía Normal de ascenso a este pico, ó que se accede pola Val d’Herens para facer unha longa e dura aproximación ata o refuxio do Dent Blanche. É unha escalada clásica de gran envergadura máis difícil que a do Cervino por ser máis sostida e estar menos equipada. Esixe respecto e boa forma física xa que a xornada de cume é longa cunha escalada en rocha e mixto (as condicións en verán poden ser moi distintas dependendo da climatoloxía) con pasos de III/IV grao, moi exposta, e que logo hai que descender polo mesmo camiño. 

En xeral a rocha na crista é boa, pero ó apartarse cara ás ladeiras é moito máis quebradiza.

 
Ficha técnica do Dent Blanche:
  • Actividade: ascensión alpina (alta montaña e terreo mixto)
  • Dificultade: AD+; con pasos de escalada en rocha de ata grao III+/IV- e pendentes de neve/xeo de 40°-45° nos tramos mixtos
  • Altitude máxima: 4.357 metros
  • Distancia: 17 Km (aproximadamente 8,5 Km de ida e 8,5 Km de volta dende o punto de inicio en Ferpècle)
  • Desnivel: + 2.580 m (+ 1.700 m ata o refuxio / + 880 m dende o refuxio ata o cume)
  • Tipo de ruta: ida e volta
  • Vía utilizada: aresta sur (Wandfluegrat)
  • Etapas: 2 xornadas
  • Tempos: 4 a 5 horas para a aproximación ó refuxio dende Ferpècle / 5 a 6 horas para o ascenso dende o refuxio ó cume / 4 a 5 horas para o descenso ata o refuxio e outras 3 horas máis ata o aparcadoiro.
  • Material: pack de alpinismo (casco, 1 piolet, corda de 40-50m, arnés, crampóns), algúns aneis de cinta longa, 4 ou 5 friends (tamaños pequenos e medianos ata o número 1 ou 2 de Camalot) para protexe-la aresta de rocha e 1 ou 2 parafusos de xeo por se algún tramo mixto presenta xeo duro.

Aproximación ó refuxio

Pouco despois de Les Salays (ten parada de autobús) a estrada leva a Ferpècle (1.825 m) con bastante zona de aparcadoiro, xunto a un pequeno encoro, onde empezamos a camiñar pola pista asfaltada, dende onde se prohibe o acceso ós vehículos. Pasados algo máis duns 500 m, e logo de cruzado o torrente du Perroc aparece á esquerda unha indicación que sinala o sendeiro que conduce á Cabane de la Dent Blanche cara ó SE, ascendendo gradualmente por numerosos zigzags ata Bricola (2.416 m) -unhas 2 horas-, onde hai un antigo refuxio/hotel actualmente pechado, pero que ten diante unha boa fonte de auga. A ascensión continúa en diagonal cara ó SE por pradeiras, pedreiras, ignorando o desvío ó Bivouac Col de la Dent Blanche, atravesando algún torrente (cando nos pasamos había algunha pasarela arrastrada) ata acadar unha máis pendente e interminable morrena, entre os glaciares de Manzettes e o de Ferpècle pola que seguir a trazada marcada orientándose por paos verticais e algúns fitos e pintadas de cor branco e azul nas rochas. As fortes pendentes finais lévannos, con moito esforzo ata a Cabane de la Dent Blanche (3.507 m) logo de 4 ou 5 horas desque comezamo-la ruta.

Ruta de ascenso ó cume do Dent Blanche pola aresta Sur, Wandfluegrat, (e descenso pola mesma ruta)

Aresta Sur do Dent Blanche. Fonte: https://gognablog.sherpa-gate.com/dent-blanche-storia-alpinistica/
En verán, dependendo da climatoloxía, a ruta pode ser moi diferente, xa que non ten nada que ver se está cuberta de neve (o que implica seccións en mixto, xeo, neve e incluso perigosas cornixas) con cando se atopa coa rocha totalmente despexada como foi o noso caso. 

Nós empezamos sobre as 4:30h da mañá. Xusto á esquerda detrás do refuxio, sube por uns cascallos e, despois duns 20 metros de desnivel, xira á dereita cara a un montículo de pedras para segui-los montículos de pedras e pegadas visibles ata o inicio dunha crista rochosa que leva á beira do glaciar. Ascéndese a pendente nevada de como máximo 40º ata volver a pisar terreo rochos que nos leva á golada Wandfluhlücke a 3705 m. Aí séguese de novo por neve pola crista (especial precaución arredor da cota 3.882 m, na que hai unha cornixa considerable no lado de Zermatt) ata chegar, de novo por rocha, a uns 4.000 m ó pé do Gran Xendarme. Aquí hai dúas opcións:

  • O Gran Xendarme pódese escalar directamente (IV+) -e disque vale a pena, aínda que nós arrodeámolo pola esquerda-.
  • En vez de escalalo pódese arrodear, o que resulta máis rápido, pero obxectivamente máis perigoso. Dende o pequeno estreitamento ó pé do xendarme, descéndense uns metros polo lado de Hérens (esquerdo) e logo xírase horizontalmente uns 30 metros ata o inicio dun suave corredor (a miúdo xeado). Subi-lo corredor ata detrás do Gran Xendarme. No fondo do corredor, hai ancoraxes na marxe esquerda. Tamén é posible ascender unha crista (ás veces fráxil) pola dereita. Na metade superior do corredor, hai 3 pitóns visibles, cada 20 metros, que axudan na protección. 

Croquis da aresta Sur do Dent Blanche. Fonte: fotocopia esquecida nunha mesa do refuxio do Dent Blanche
Despois do Gran Xendarme, séguese a crista por boa rocha ata a 1ª torre que súbese polo lado de Zermatt por laxes e unha fenda. Unha vez na crista, axiña se alcanza unha 2ª torre. O seu primeiro desplome debería escalarse directamente, aínda que dende abaixo parece máis lóxico rodealo pola cara de Hérens (hai ancoraxes e instalacións de rápel enriba). Só despois de subi-lo primeiro chanzo debería atravesarse (usando unha eslinga) cara á esquerda por laxes lisas e despois continuar cara á esquerda (ancoraxes) por debaixo da parte superior da torre, onde se volve unir á crista durante o ascenso.

Outro curto tramo horizontal leva a unha 3ª torre máis pequena e cadrada, que se inclina cara á esquerda cunha aresta afiada (ten un spit na súa base). Atacar cun paso técnico (III) sobre o fío da aresta, por riba do spit, despois desprazarse á dereita e escala-lo lado oriental da torre (reunión de rápel no cume).
Proseguir por bloques de rocha ata a 4ª torre, empinada, que se supera nunha lixeira diagonal de dereita a esquerda (reunión de rápel no cume).
A 5ª torre pódese esquivar pola esquerda; arrodear pola súa base durante uns 30 m, ó longo das placas da vertente oeste (2 spits), superando a liña vertical do cume da propia torre. Nese punto, regresar á crista por un amplo diedro cun paso vertical á entrada (III, 3 spits). Proseguir ó longo da crista por terreo cada vez máis fácil, superando un último e modesto resalte (I/II), e despois sobre pedras e neve (cornixas ó lado dereito) dirixirse ó cume (4.357 m). Nós acadámolo en algo menos de 4 horas, sobre as 8:15h da mañá.

O descenso faise principalmente pola ruta de ascenso con numerosos tramos de destrepe e algún rápel curto nos pasos máis verticais. O primeiro rápel está equipado baixo a cima da 5ª torre, na vertente oeste, e é poco visible (2 parabolts con anelas situados por enriba do diedro de subida). Os seguintes sempre están nas cimas das torres. No Gran Xendarme descender pola canle seguida na subida aproveitando as ancoraxes (rápeles de 20 m máx). Na baixada penso que fixemos só 2 rápeles, e levounos practicamente o mesmo tempo que o ascenso, outras 4 horas, para chegar ó refuxio sobre as 12:30h.

 

Máis información:

 

A Longa da Moreira (Cabo Ortegal, Cariño, A Coruña, Galiza). 23 de maio de 2026.

Fotos da escalada da Vía Tsunami. Longa da Moreira (Cabo Ortegal, Cariño, A Coruña, Galicia).A Longa da Moreira (tamén coñecida localmente como a Torre da Lonxa), situada no impresionante Cabo Ortegal (Cariño), á vista do seu faro, é un deses singulares lugares nos que se está a desenvolve-lo chamado “alpinismo de cota cero“, ou “alpinismo marítimo“, en Galicia.

Esta rechamante agulla de roca anfibolita (non me preguntedes que carallo é iso, pero podedes indagar na súa xeoloxía en https://xeoparquecaboortegal.gal/xeoloxia/) érguese uns 100 metros sobre o océano, xusto no punto xeográfico onde conflúen as bravas augas do Atlántico e do mar Cantábrico.

A escalada neste lugar ten sona de experiencia única polo seu salvaxe ambiente mariño, onde o ruído do batente, a forza do vento e, ás veces, a borraxeira mariña acompañan ás cordadas que se achegan.

Aínda que conta con varias vías asequibles polo seu espolón, a agulla tamén ofrece varias liñas de autoprotección clásica -como a máis coñecida Pilar do Atlántico-, que esixen manexarse con entaladores e friends sobre as súas paredes verticais e aereas.

Aventurarse na Longa da Moreira vai máis alá da dificultade técnica: require prestar atención á loxística, controlando o estado do mar e as mareas para cruzar con seguridade o estreito istmo que a une co continente; non é difícil presupor a pronta desaparición desta cada vez máis reducida canle de unión coa agulla, cando ó atravesala podemos observar ós nosos pés como a súa base é constantemente socavada pola forza destes dous mares que a atacan por cadansúa vertente. Cando ese estreito cordón de rocha caia definitivamente, A Longa da Moreira xa non será accesible camiñando dende a costa (nin sequera en marea baixa), e os/as futuros/as escaladores/as terán que utilizar embarcacións ou técnicas de tirolesa para acada-la súa base.

 

Abofé que, do que eu coñezo en Galicia, xunto con algúns sectores de Prior, é aquí onde poderemos atopa-lo máis parecido a unha aventura nun entorno salvaxe, grazas ó camiño aberto por pioneiros como Andrés Villar, ou xa máis recentemente Alfonso Louro, David Casás, Alexandre Brión,… que converteron este farallón nun lugar emblemático da escalada galega.

Tsunami, pola variante Subiela (6b+/A0, 100 m), parede Nordeste da Longa da Moreira, Cabo Ortegal.

Apertura. Andrés Villar “Villareto” con Ramón Figueira, Alberto Baamonde, Guille Beiro Carou, Alva, Manzanedo, e Germán Torrado, ó longo de varias tempadas dende o 2011, ata rematala en maio do 2016.

Comentarios. Parede en sombra todo o día, polo que é ideal para fuxir da calor, pola contra, no inverno debe ser bastante fría. Dos 4 longos, débese evita-lo primeiro se a marea non está baixa de abondo. O penúltimo longo é o máis difícil e mantido, co tramo duro (6b+ ou pode que incluso 6c) ben protexido con varios químicos, así como o último longo cun arranque da variante da dereita de placa de adherencia que se non fose acerable non sei como superariamos; a liña orixinal deste último longo, pola esquerda, seica é máis fácil e menos mantido que a variante da dereita que nós seguimos.

IMPORTANTÍSIMO. É condición obrigatoria realiza-la aproximación con marea baixa e con mar en calma; cun mar de fondo forte ou en marea alta, as ondas baten con violencia e varren por completo o istmo que une a agulla coa ruta de aproximación, impedindo o acceso ou deixando á cordada atrapada na agulla sen posibilidade de retorno.

Cordadas e data da escalada. Víctor e eu. 23 de maio de 2026.

Itinerario e gradación:

Aproximación. A aproximación á Longa da Moreira leva unha media hora dende o aparcadoiro do Faro de Cabo Ortegal. É curta en distancia pero esixe atención e é perigosa, xa que vai por un terreo de cantil exposto ó mar e con algúns tramos verticais e descompostos.

A menos de 300 m. do aparcadoiro do faro (á dereita, segundo ascendemos pola estrada), abandoamo-lo asfalto para subir por unha rampa de herba bastante inclinada coroada por un visible gran bloque rectangular apoiado sobre outra rocha. 

Unha vez arriba, non descender directamente cara abaixo, senón atravesar un chisco cara á dereita, cáseque pola liña de aresta, por onde se note pisado, seguindo unha pequena senda que, onde empeza a baixar, xa permite ver na base do cantil a nosa agulla.

O camiño descende de xeito pronunciado por unha ladeira de herba e rocha solta por un terreo con forte pendente onde hai que prestar moita atención para non escorregar.

Na parte inferior da ruta, para acceder á base da torre, hai que pasar por unha estreita canle de rocha (istmo) que une o continente coa agulla. Unha vez cruzado chégase á vira/terraza inferior, ós pés da parede.

Croquis da Longa da Moreira. Fonte: ttps://andres-villareto.blogspot.com/2016/09/tsunami-cabo-ortegal-torre-de-lonxa.html

L0. IV+. 20 m. Realmente, a ascensión comeza na ampla terraza da cara Noreste, pero pódese prolongar un chisco máis descendendo 20 metros máis abaixo ata a base da parede, nunha plataforma practicamente ó nivel da agua. É imprescincible que a mar estea en calma e con baixamar. Montar reunión flotante.

L1. IV+. 40 m. Empézase por un pequeno murete co que acadar unhas gradas que ascenden e diagonal cara á dereita ata situarse baixo o evidente diedro do centro da parede. Reunión cómoda dun par de químicos na vertical do diedro.

L2. 6b+/6c ou A0. 20 m. Vaise a pola fenda enriba nosa que continúa con tendencia cara á esquerda, ó principio vertical pero que vai desplomando cada vez máis ata o tramo máis duro protexido con químicos, tra-lo que xa se atopa a reunión colgada. Reunión de 2 químicos moi incómoda, completamente colgada.

L3 (variante Subiela). 6b. 20 m. Arrancamos pola dereita da reunión en A0 por placa de adherencia, e continuamos cara arriba ata un gran bloque final (coa súa base blanqueada polas cagadas das aves) que pode superarse pola esquerda (penso que máis facilmente) ou pola dereita (por onde fomos nós) para situarnos sobre unha repisa inclinada na antecima, entre o dobre cume. Hai un par de grandes bloques lazados con varios cordinos, onde montar reunión cómoda arrodeándoos cunha cinta longa. E 4 metros á dereita xa se ve a instalación de 2 químicos para rapelar. Quen queira acada-lo cume apenas ten que trepar, xa desencordado 5 metros ó mogote da dereita.

Material. 2 xogos de friends ata o número 3, 1 xogo de Aliens, 1 ducia de cintas prolongables, 2 cordas de dobre de 60 m.

Descenso. Ó lado dereito de onde remata a repisa da reunión, hai un par de químicos desque os que cun só rápel (volado no último tramo) de 50 m. pódese chegar á terraza da base da parede onde comeza o L1.

Regreso. Dende a base, hai que volver cruzar a pé o estreito istmo e, afronta-la empinada subida a pé polo carreiro do cantil que leva de volta. Por casualidade, seguindo a senda, preto xa do punto máis alto, achegámonos a un furado entre as rochas á nosa esquerda que contaba cun par de bloques lazados por varios cordinos e un par de mallóns, dende o que é posible rapelar 30 m. directamente ó aparcadoiro do faro cunha soa corda de 60 m.

Croquis e máis info en:

O tempo en:

Escalada en Montanejos (Castelló), decembro de 2025 e xaneiro de 2026.

Montanejos é especialmente coñecido polas súas paredes de varios longos, tanto en deportiva como en clásica ou semiequipada; ten soa de escalada rexa e de seguros alonxados, así que cando Víctor me dixo que ía con César, Fran e Naira a pasa-lo fin de ano aló, aproveitei a oportunidade de coñece-lo lugar e acopleime a eles, para ver se eran certos eses coñecidos ditos de “Montanejos, donde el grado aprieta y las chapas están lejos” ou “A Montanejos irás, y de la chapa te colgarás” 😀 .

Cadrou que fixo moito frío, especialmente os dous primeiros días, polo que buscamos paredes con algo de sol, así que os 4 días que escalamos repartímolos entre os sectores Paredes Cercanas e Paredes de Arriba (Barranco de la Maimona), Pared del Estrecho (Estrecho del Mijares), Malvaloca (no Circo del Estrecho,  no Estrecho del Mijares), e Paredón del Alguacil (Barranco de la Maimona). Por certo, chamoume a atención que apenas vimos xente escalando, non sei se porque nesta época xa saben que vai moito frío, ou porque a escola non está de moda como nos oitenta 🙂 .

O primeiro día, Víctor e eu fixemo-la vía Monsieur, namentres que César e Fran fixeron El Río que nos Lleva, ambas no Barranco de la Maimona. O segundo día, no Estrecho del Mijares, nós fixemo-la vía G.P. e eles a Pericondrio Tragal. Logo adicamos unha xornada de escalada deportiva no sector Malvaloca no Estrecho del Mijares, e rematamo-la nosa estancia cunha última vía ó día seguinte, a Cornelius Moliarte (empezando pola Los Gigantes Entrenan con Guantes + bavaresa) á que César non puido ir por atoparse mal. 

Montanejos

Fotos de Montanejos (Castelló), decembro de 2025 e xaneiro de 2026É unha escola moi extensa, con máis de 1500 vías equipadas. A rocha é caliza de moi boa calidade, con paredes altas e abruptas formadas polos ríos Mijares, Maimona e Montán, que crean uns barrancos cheos de escarpes nos que hai sectores de todo tipo: placas técnicas, desplomes longos, bordillos explosivos, fendas, diedros… 

Recentemente, Ernesto López, un dos equipadores históricos de Montanejos, liderou unha iniciativa, Inoxidemos Montanejos, para reequipar centos de vías desta escola clásica con anclaxes inoxidables, mellorar reunións, revisar descensos e mesmo recuperar aproximacións perigosas. Nunha primeira fase seica xa reequiparon máis de 150 vías. Este é un proxecto de restauración e modernización da escola, con moi boas intencións e un traballo titánico detrás, pero con certa polémica por cuestións sensibles na escalada como a ética, estilo, memoria histórica e toma de decisións colectivas.

A vila parece estar adicada ó turismo: termalismo, natureza e deportes de aventura; ten 4 ou 5 restaurantes (ceamos do máis normal nun par deles, Casa Ovidio e La Sede Gastrobar), unha panadería, algunha tenda de alimentación, algunha empresa de aventura, un balneario, e diferentes aloxamentos (nós estivemos nun apartamento de Campuebla). Un dos principais atractivos turísticos da vila son unhas piscinas naturais de auga termal, La Fuente de los Baños, que está a 25º todo o ano (está máis quente a auga do mar en verán…).

O tempo en Montanejos:

Croquis:

 

Monsieur (250m, 6b+ / 6a obrigado), Paredes Cercanas e Paredes de arriba (Paredes de la Maimona).

A vía Monsieur, totalmente equipada con parabolt é ideal para escalar en inverno, xa que dálle o sol todo el día; consta duns 250 metros de escalada dividida en dúas partes (3 longos cun total de 100 metros, pequena aproximación camiñando ata a base da Pared de arriba, e 4 longos máis para os 125 metros finais), cun total del 7 longos, 6 se empatamo-los 2 últimos na Pared de arriba.

1ª ascensión: só aparece información sobre cando se equipou; a 1ª parte (1998) por Emilio Oltra e Eduardo Mateos, e a 2ª parte (1999) por Emilio Oltra, Eduardo Mateos e Antonio Zahinos.

Comentarios: a vía divídese en dúas partes, sendo posible abandoar camiñando pola gran terraza tra-los 3 primeiros longos (un cable protexe os pasos expostos para conectar coa senda). A rocha é moi adherente e de boa calidade. Toda a vía esta ben equipada con parabolts e a maioría das reunións teñen cadea e anela de descolgue, en perfecto estado. Para rapelar recomendan levar corda dobre.

Fotos da vía Monsieur, Paredes de la Maimona (Montanejos, Castelló, Valencia)Data: 30/12/2025.

Cordada: Víctor e eu.

Lonxitude/Desnivel: 250 m. 7 longos (nós fixemos 6 ó empata-los 2 últimos).

Aproximación: entrar polo Barranco da Maimona, seguindo o sendeiro evidente polo fondo do barranco. Continuar ata pasar á dereita o Paredón del Alguacil; uns 100 m despois, á dereita hai que coller un acceso con cable polo que trepar ata á base da parede onde comeza a vía por riba dun piñeiro, á esquerda duns teitiños polos que pasan outras 3 vías. Uns 25 minutos dende a estrada.

Descenso: é posible rapela-la vía, pero o mellor é volver andando indo cara á dereita seguindo, primero uns fitos y despois unhas marcas de pintura branca e violeta correspondentes a un camiño chamado Senda Cinglo de los Castillejos, que nos leva á vila nuns 20 minutos.

Aproximación e regreso da vía Monsieur, no sector Paredes de la Maimona. Fonte: https://elev-arte.com/via-monsieur-1a-y-2a-parte-250-mts-6b-6a-oblig-paredes-arriba-montanejos/

Material necesario: 2 cordas de uso en dobre (60 m. c/u) e unhas 16 cintas exprés.

Percorrido e dificultade: V+, 6a, 6a, tramo camiñando con coidado por unha terraza para achegarse á seguinte parede na que un parabolt con anela marca o comezo da 2ª parte, 6b+, V, V+ e 6a.

Croquis da vía Monsieur. Fonte: https://elev-arte.com/via-monsieur-1a-y-2a-parte-250-mts-6b-6a-oblig-paredes-arriba-montanejos/

 

  • 1º longo, V+, 35 m. Comezo por placa algo tumbada que ofrece bos agarres, aínda que algo herbosa. Reunión cómoda de 2 parabolts con cadea e 1 anela.
  • 2º longo, 6a, 30 m. Continuar por placa ata superar un pequeno desplome por unha fenda diagonal ascendente a dereitas ata a reunión colgada de 2 parabolts con cadea e 1 anela, que ten un par de chanzos de ferro para poder estar de pé. 
  • 3º longo, 6a, 35 m. Seguir ascendendo con algo de tendencia á dereita por placa técnica ata acada-la gran terraza que divide a parede. Os últimos metros son comúns con El Río que nos Lleva. Reunión cómoda na terraza.
  • Tramo camiñando: Camiñar con coidado por unha terraza para achegarse á seguinte parede na que un parabolt con anela marca o comezo da 2ª parte da vía. Dende aquí é posible abandoa-la escalada indo cara á dereita para busca-la senda de descenso de Cinglo de los Castillejos.
  • 4º longo, 6b+, 35 m. Comezar con pequena travesía á dereita ata un bloque sicado cun paso duro, logo algo de fenda e outra vez por placa. Escalada de continuidade, vertical, con algúns pasos de bloque e cravos entre chapas. Reunión de 2 parabolts con cadansúa anela.
  • 5º longo, V, 30 m. Saír polo lado esquerdo da reunión seguindo unha fenda vertical con bos agarres ata chegar a unha zona tumbada de cor laranxa con puntiagudas pingas de auga. Cruzar en adherencia facendo travesía á esquerda, para arrodea-lo gran teito que temos enrima, ata chegar á reunión cómoda.
  • 6º longo, V+, 20 m. Á esquerda da reunión metémonos nunha fenda/diedro, superamos un pequeno desplome e continuamos por placa ata unha reunión de 2 parabolts con cadea e anela (neste caso saltámonos a reunión para empalmar este longo e o seguinte).
  • 7º longo, 6a, 35 m. Séguese sempre por placa por terreo vertical e de continuidade ata a cómoda reunión final de 2 parabolts con cadansúa anela.

 

Croquis e descrición:

 

G.P. (120m, 6a), Paredes del Estrecho (Estrecho del Mijares).

A vía G.P. (o nome son as iniciais dos nomes dos aperturistas) é unha das liñas clásicas e máis emblemáticas, ademais da primeira aberta no Estrecho del Mijares. Ten un percorrido moi lóxico e variado, combinando chemineas, diedros e fendas á busca das debilidades da parede. Nesta ocasión, namentres Víctor e eu faciamos esta vía, Fran e César escalaron outra das grandes clásicas de Montanejos, a Pericondio Tragal, situada na mesma parede e que se cruza coa nosa.
 
1ª ascensión: Gustavo Llobet e Pepe Carreño o 1 de xaneiro de 1974.

Comentarios: a rocha está bastante pulida no primeiro longo e, sobre todo no comezo do diedro do 2º longo, un tramo común de varias vías que esbara coma o cristal. O único punto non evidente do itinerario é o paso chamado “el esquinazo“,  un flanqueo a dereitas no 2º longo, cun parabolt á altura da cabeza a metade da placa e outro máis en canto se xira a esquina. A partir das 12 h dalle o sol.

A vía está equipada con parabolts, aínda que recomendan levar 2 ou 3 friends medianos para protexer algún distanciado.

Fotos da vía G.P., Paredes del Estrecho, Estrecho del Mijares (Montanejos, Castelló, Valencia) Data: 31/12/2025.

Cordada: Víctor e eu.

Lonxitude/Desnivel: 120 m. 4 longos (orixinalmente se indican 6 longos, pero é posible empata-los 2º e 3º, e os dous últimos).

Aproximación: pódese ir camiñando dende a vila seguindo o paseo do río Mijares ata as proximidades dos manantiais termais, e dende aí tomar unha senda que sae polo lado dereito ata a Presa de Cirat para continuar en común coa opción indicada de seguido; ou pódese chegar ata esa mesma Presa collendo o coche pola CV-20 en dirección a Puebla de Arenoso e, en canto se pasa un primeiro túnel curto aparcalo nun pequeno apartadeiro (á dereita collen 3-4 coches, e á esquerda algúns máis), para baixar camiñando por unha rampa con chanzos ata o río e cruza-la ponte da Presa de Cirat e seguir cara á esquerda. Dende aí bordeamo-lo río e logo de pasar unha caseta eléctrica subimos cara a parede. O inicio da vía é evidente no interior dunha ancha cheminea.

Descenso: Desde o final da vía, subir ata coller un sendeiro superior polo que se regresa comodamente á vila, ou un poco máis adiante hai que buscar un desvío para baixar cara á dereita e por terreo máis vertical vólvese a acceder ó pé das paredes usando uns chanzos metálicos e corda instalados nos últimos metros.

Aproximación e regreso da vía G.P., no sector Paredes del Estrecho. Fonte: https://elev-arte.com/via-g-p-120-mts-6a-paredes-del-estrecho-montanejos/

Material necesario: 2 cordas de uso en dobre (60 m. c/u), unhas 14 cintas exprés e 2-3 friends medianos (recomendables aínda que non son imprescindibles).

Croquis da via G.P. Fonte: https://luichy-lanochedelloro2.blogspot.com/2019/07/pared-del-estrecho-gp.html

Croquis da via G.P. Fonte: https://pacobonati.blogspot.com/2016/05/montanejos-estrecho-de-mijares-escalada.html

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Percorrido e dificultade: 6a, 6a, V+, e V+.

  • 1º longo, 6a, 35m. Empeza ó fondo dunha fenda ancha pola súa cheminea interior, ata situarse enriba dun bloque adosado á parede que ten unha instalación de reunión que nos saltamos para continuar seguindo os parabolts con tendencia á dereita superando curto muro. Logo entramos nunha canle máis fácil que nos leva á repisa da cómoda reunión, composta por 2 parabolts unidos cunha cadea e cunha anela.
  • 2º longo, 6a, 30m. Imos cara á evidente fenda da vía Esfinge, no diedro da nosa dereita, e tras chapar 2 parabolts na parede esquerda (ollo co esbaradío dos pés na fenda!) deixamo-la liña que segue en recto e facemos unha curta travesía cara á dereita protexida por un parabolt. Xusto ó xira-lo fío hai un novo parabolt e continuamos uns metros máis subindo rectos por un pequeno diedro ata unha reunión cómoda de 2 parabolts con cadansúa anela, xusto ó carón dunha reunión vella de chapas unidas por unha cadea oxidada cunha gran anela.
  • 3º longo, V+, 25m. Remontamos polo visible diedro aberto que temos sobre nós ata acada-lo coñecido xardín colgante. Aí hai unha incómoda reunión colgada formada por 2 parabolts con cadansúa anela e outros 2 parabolts extra situados un a cada lado, que é mellor pasar, para continuar pola dereita por un novo diedro aberto no que montar unha cómoda reunión ó seu remate sobre 2 parabolts con cadasúa anela.
  • 4º longo, V+, 35m.  Atravesa-la terraza suspendida pasando xunto a unha pequena cova (posible reunión) e ascender polo muro vertical á súa dereita, para rematar cun curto diedro que leva á última comoda reunión nun bloque con 2 parabolts, un deles con anela e o outro cun eslabón de cadea.

Croquis e descrición:

Cornelius Moliarte (120 m., 6a+), Paredón del Alguacil (Paredes de la Maimona).

O máis curioso desta vía é que non parece ter unha entrada propia, non sei se é que se abandoou, ou se simplemente empeza dende unha reunión doutras vías.

1ª ascensión: J. Motes, P. Ribes, Q. Barbera “Negre” e Ernesto López, o 20 de xaneiro de 1984.

Comentarios: boa rocha en xeral e orientación sur ideal para o inverno. En realidade a vía comeza rematada a bavaresa do 2º longo; o primeiro longo entra pola vía Los Gigantes Escalan con Guante, e logo segue pola bavaresa de El despertar de los Fósiles (tamén pódese entrar polo 1º longo da vía Las noches increíbles de Málaga e empatando novamente coa bavaresa). A vía empeza á dereita dunha gran oquedade alanranxada e, no 2º longo sube á laxe adosada que se ve no centro da parede. Totalmente equipada con parabolts e reunións.

Fotos da vía Cornelius Moriarte, Paredón del Alguacil, Paredes de la Maimona (Montanejos, Castelló, Valencia)

Data: 02/11/2026.

Cordada: Víctor, Fran e eu.

Lonxitude/Desnivel: 120 m. 5 longos (nós fixemos 4 ó empata-los 2 primeiros).

Aproximación: entrar polo Barranco da Maimona, seguindo o sendeiro evidente polo fondo do barranco. Continuar ata pasar á dereita o Paredón del Alguacil; uns 100 m despois, á dereita hai que coller un acceso con cable polo que trepar e logo seguir con tendencia á dereita á busca do pé de vía, no que hai pedras de río pintadas cos nomes das vías (xa algo borrosos). Uns 25 minutos dende a estrada.

Descenso: é posible rapela-la vía, 5 rápeles de 30 metros, ou mellor baixar camiñando saíndo cara á dereita á busca da Senda Castillejos, que facilmente leva ata a estrada, pasando por riba do hotel Albergue El Refugio, nuns 20 minutos.

Aproximación e regreso da vía Cornelius Moliarte, no sector Paredón del Alguacil. Fonte: https://elev-arte.com/via-cornelius-moliarte-6a-120-mts-paredon-del-alguacil-montanejos/

Material necesario: 2 cordas de uso en dobre (60 m. c/u) e unhas 14 cintas exprés.

Percorrido e dificultade: 6a+, V+, V+, 6a e 6a+.

Croquis da Cornelius Moliarte con entrada por Los Gigantes Escalan con Guantes + bavaresa de El Despertar de los Fósiles. Fonte: https://elev-arte.com/via-cornelius-moliarte-6a-120-mts-paredon-del-alguacil-montanejos/ 

Croquis da Cornelius Moliarte con entrada por Los Gigantes Escalan con Guantes + bavaresa de El Despertar de los Fósiles. Fonte: https://guiasdegredos.com/cornelius-moliarte-por-gigantes-mas-bavaresa-6b-180-m

  • 1º longo, 6a+, 25m. Comezo pola vía Los Gigantes Escalan con Guante con algo de desplome pero boas presas; longo atlético que peta antebrazos. Remata por placa vertical nunha reunión cómoda, que vale a pena saltarse para empatar co seguinte longo. Reuniñon de 2 parabolts unidos por cadea cunha gran anela.
  • 2º longo, V+, 15m. Sair á esquerda da reunión a pola evidente fenda para ascender por ela en travesía e rematar en bavaresa pola gran laxe separada da parede. Reunión moi cómoda sobre a mesma laxe con 2 parabolts con cadanseu eslabón de cadea. A L1+L2 danlle 6b.
  • 3º longo, V+, 35m. Saír a pola chapa á dereita (non pola chapa de enriba da reunión, que é da vía Una lágrima de Nadiella), saltándonos unha primeira reunión para usar outra máis cómoda e en mellor estado un pouco máis arriba, composta de 2 parabolts con cadanseu eslabón.
  • 4º longo, 6a, 25m. Empézase en travesía á dereita un par de metros e logo en vertical por placa de furados bastante mantida. A reunión, composta de 2 parabolts con cadanseu eslabón é cómoda, baixo un diedro laranxa.
  • 5º longo, 6a+, 20m. Empézase en vertical polo diedro laranxa e, logo de superalo, continúanse en diagonal uns metros á esquerda a por un paso de bloque en desplome, tra-lo que seguir en bavaresa xunto a unha placa inclinada. Reunión cómoda xa na cima da parede nun tinglado de parabolts e cadeas vellas e novas.

Croquis e descrición:

 

Canal del Pájaro Negro, cara Sur do Peña Santa de Castilla, 26 de xullo de 2025.

Fotos da Canal del Pájaro Negro, cara Sur do Peña Santa de CastillaAlgún día entre os anos 2000 e 2009 (non podo precisar máis) fixen a miña segunda escalada en gran parede precisamente nesta vía, a Canal del Pájaro Negro. Non lembro apenas nada daquela peripecia, nin das circunstancias polas que arribei nela; creo que invitárame a acoplarme o noso benquerido Arturo que fixo cordada con Luis (o que anos máis tarde marchouse coa moza a buscarse as fabas ós Alpes), e penso que o meu compañeiro de cordada fora o Xosé (que como de aquela non coñecía, non me quedou lembranza del -a ver se el ten máis memoria ca min…-). Fose con quen fose encordado, naquel tempo non tiña habilidades de abondo para encabezar ningún longo así que tocoume ir de incauto segundo toda a escalada.

Habendo máis vías de montaña das que podería escalar en varias vidas, non ten moito sentido repetilas, sen embargo, cando Víctor propuxo ir ó Peña Santa aproveitando o festivo do Día de Galicia, unha das opcións que daba era a Canal del Pájaro Negro; así que como tra-lo anteriormente dito na práctica para min sería como escalala por primeira vez, subinme ó carro…

Pensei que unha vez metido na ruta, agromarían as lembranzas dalgunha pasaxe da vía, pero os meus ollos non viron nin rastro dalgo familiar (xa digo eu que non teño cachola, senón cacheira… ;-D ).

Buscando información da vía, chamoume a atención que, sendo unha das vías clásicas históricas, non atopaba moitas descricións detalladas da mesma; polo que lin, durante anos non se repetiu moito porque, ademais do seu alonxamento, estaba considerada no seu momento como das máis difíciles da península. Pero na actualidade, aínda que o Peña Santa de Castilla segue estando máis apartado que calquera outra das grandes montañas de Picos de Europa, as ferramentas e habilidades da escalada melloraron tanto que a fan unha ascensión asequible; iso si, ten algúns tramos de rocha mala e hai que sumarlle o longo e coidadoso descenso e retorno ata Vegahuerta. No noso caso, empezamos a trepada inicial para entrar na canle ás 8:15h e non acadamo-lo cume ata ás 18:50h, así que botamos máis de 10 horas na vía, e aínda outras 3 horas e media máis para baixarnos a Vegahuerta pola vía de Los Llastrales (cumprindo co meu ritmo habitual: o dobre do tempo estimado como normal 😀 ).

Outra cuestión que facilita na actualidade a escalada é o feito de que por mor do cambio climático e conseguinte quencemento global, desaparecen os neveiros que antes había que atravesar na entrada da canle (e incluso no interior da mesma) e o do paso da Forcadona. Antaño, estes neveiros mantíñanse incluso en setembro, pero agora mesmo en xullo non había trazas deles na canle, e o da Forcadona arrodéase sen problema (é máis, ó neveiro colgante da cara Sur xa tampouco se lle vía rastro cando nos achegamos este verán…).

En canto a onde durmir en Vegahuerta, ademais do pequeno refuxio non gardado con capacidade para unhas oito persoas (en realidade hai 4 liteiras de cemento, pero son suficientemente anchas como para que durman dúas persoas en cada unha delas), hai tamén unha cova, na base das Torres de Cotalbín, a uns douscentos metros por enriba da pradeira e xunto ó camiño polo que chegamos, que pode acoller outras cinco ou seis persoas; tamén é posible monta-la tenda preto do refuxio, aínda que hai que ter coidado coas vacas que pacen polo lugar e que poden rompelas.

Para beber, a 100 metros en dirección Este xunto ó refuxio, hai unha fonte con dúas maseiras, da que todavía mana un cada vez mais fino chorro de auga.

 

A aproximación.

En Soto de Sajambre hai un aparcadoiro na entrada onde débense deixa-los vehículos, xa que non se permite ascender pola pista que leva a Vegabaño (o aparcadoiro ten unha fonte). Atravesando a vila, sae unha senda con indicación ó refuxio de Vegabaño pola que nunha hora de camiñada chegamos á Majada de Vegabaño na que, ós poucos metros de empezar a atravesa-la pradeira xa se pode ve-lo refuxio ó final do prado. Sen chegar ó refuxio, arrodéase o seu valado para continuar por unha senda que baixa cara ó río Dobra, que atravesamos por unha pequena ponte para continua-lo camiño por un bosque de faias e carballos que ascende pola coñecida como Cuesta Fría, pasando polo famoso Roblón de la Cuesta Fría e, pouco despois, por xunto a un pequeno manantial que xurde do chan, ó que conectaron un caño nunha fonte uns metros antes. Rematado o bosque, a senda continúa remontando entre a matogueira ata a golada coñecida como Horcada de Salambre, e o Collado del Frade, dende o que se divisa ó fondo da vertente da nosa esquerda o Refugio del Frade (ata aquí tárdase unha hora e media dende Vegabaño). Continúase pola lomba, sen baixar ó refuxio, ata o seu remate xunto ós contrafortes rochosos de Los Moledizos (Cimera del Frade). Non hai que despistarse porque o camiño divídese un pouco antes para descender polo lado dereito cara á fonte do Frade, e nós non imos aí!  Pola esquerda destes contrafortes e atravesando unha longa ladeira pedregosa, chégase ó pé da Canal del Perro. A senda ascende en cortos zigzags a forte pendente ata acada-la máxima altura do noso percorrido no Collado del Burro, dende o que xa se pode ver perfectamente a cara Sur do Peña Santa de Castilla (chegar aquí dende o Collado del Frade, leva unha hora máis). Só resta unha hora de camiñada seguindo o chamado Camino del Burro, unha ruta ben marcada con fitos  e manchas de pintura amarela, pola chaira de pedra que, aínda que longo, vai mantendo a cota, con pequenas subidas e baixadas, polo que xa non quedan máis costas ata o descenso final que arrodea polo Oeste as Torres de Cotalbín, para chegar a Vega Huerta.

Tomando algún descanso no percorrido, hai que calcular polo tanto unhas 5 horas de aproximación, que de regreso fanse en 3 horas e media aproximadamente.

 

Canal del Pájaro Negro,  MD, 6b+/A0 (V obrigado), 600 m.

1ª ascensión:

Pedro Udaondo e Ángel Landa o 19 de setembro de 1958.

Croquis da Canal del Pájaro Negro. Fonte: http://www.foropicos.net/viewtopic.php?t=12283

A. Bloques entalados, B. “El Pilar”, C. “La Losa”, D. Rápel, E. a cheminea, F. a fenda, G. aresta ata o cume.

Percorrido e dificultade:

Son 12 longos (10 empatando os dous primeros e os dous da Losa ata o rápel, e sen conta-lo ascenso pola canle de entrada á vía). A maioría das reunións non están equipadas. O longo da cheminea hai que facelo sen mochila, salvo que sexades tan afoutos/as como para escalalo en X polo seu exterior (eu colgueina entre as pernas e foime estorbando todo o tramo).

Ós 600 metros de escalada obrigada (nos que se inclúen os 200 m de ascenso inicial pola canle para empezar) hai que engadirlle todavía uns 300 m máis pola aresta ata o cume.

A aproximación ata o comezo da canle, superando a pedreira da base, faise nuns 40 minutos dende o refuxio de Vegahuerta.

Veñen agora uns 200 metros (orixinalmente 4 longos), xa con vistas ó interior da canle, que comezan cunha trepada todavía sen encordarnos coa que, tras unha media hora, chégase a un primeiro bloque entalado (IV) no que nós xa sacamo-la corda para superar. Xa enriba do bloque pódese recolle-la corda e continuar primeiro por unha pedreira descomposta e logo xa trepando ata acadar un segundo bloque (IV-) que mellor superar asegurando coa corda. A uns 20 metros por enriba, na parede da esquerda, atópase unha instalación de 2 parabolts con anelas que é onde comeza realmente a escalada.

L1. IV, 30 m.
Sáese da canle pola parede da esquerda ata unha pequena vira, continúase bastante recto ata o desplome que arrodéase pola dereita, e séguese por un tramo “aconcavado” ancho ata un nicho, baixo o gran desplome da canle, no que montar reunión. Rocha mala e difícil de protexer.

L2. IV+, 30 m. Este longo pódese empatar ben co anterior. Paréceme lembrar que tamén tiña rocha mala e aseguramento complicado nalgún punto. Flanquear pola esquerda ata acada-lo ombreiro do espolón nunha terraza xa superadas as dificultades no que hai un par de vellos cravos unidos por un cabo de corda podre, e continuar 10 metros máis por pedras e arbustos ata o punto máis alto na base do “pilar”, no que hai un parabolt con anela a usar como reunión e por riba vense varios cravos e parabolts correspondentes ó seguinte longo. A reunión se se fai no punto máis alto é moi cómoda.

L3. 6b+/A0 (V+ obrigado),  20 m. Entrada a bloque curta e concentrada por un muro desplomado con 3 parabolt e 2 cravos para poder resolvela acerando. Continuar virando á esquerda para acada-lo fío do pilar e seguir ata unha gran terraza na que montar unha cómoda reunión sobre 2 cravos aliñados en vertical e unidos por un cordino recente. Se sen van a empata-los dous seguintes longos hai que monta-la reunión 10 ou 15 metros máis arriba, onde se queira porque seguen varias repisas fáciles ata o comezo da gran placa.

L4. IV,  25 m. Ascéndese con tendencia á dereita buscando o terreo máis fácil (na guía dos Cholos indícase que se pode chegar á reunión tamén indo pola esquerda) ata unha boa reunión dun cravo na “Losa”. Nós non atopamos esta reunión e pasámola de longo empatando este e o seguinte longo.

L5. V, 35 m. Continuar polo lado dereito da placa cara un teito triangular (no seu lado dereito está a instalación do rápel) seguindo unha liña de cravos que van aparecendo (polo menos topámonos con 5) e que serán a única posible protección no tramo final. A reunión é cáseque colgada sobre 2 parabolts con anela (as porcas estaban frouxas, así que dádelle unha apretada se vos pasa o mesmo).

L6. Rápel de 6-8 m. Tras rapelar, subir camiñando pola canle uns 20 m e montar reunión no lado esquerdo reforzando un cravo nunha fenda.

L7. IV+. 30 m. Subir pola parede da esquerda con tendencia á dereita, e por unha fenda acadar un pequeno desplome que arrodeamos pola dereita. A rocha é mala, hai varios cravos no percorrido, e a reunión é cómoda sobre 2 cravos colocados en vertical xusto baixo unha cheminea.

L8. V+. 25 m. Seguir pola cheminea que ten alomenos 2 cravos e non permite levar posta a mochila se se vai polo seu interior e que, dada a súa estreitura, faise bastante sofrida. Ó seu remate acádase unha repisa e enriba nosa vemos 2 fendas (paréceme curioso que ningunha recensión comente por cal delas continúa a vía), sendo a da dereita a da nosa ruta. Na base desta fenda móntase a reunión en 2 cravos a reforzar.

L9. 6a. 30 m. Empeza-lo diedro-fenda cun paso atlético con 3 cravos seguidos protexéndoo. Tra-los primeiros 5 metros pódese escoller entre seguir pola fenda da esquerda ou da dereita, xa que ambas xúntanse de novo máis arriba. Pola fenda da esquerda seica hai varios cravos, pero nós seguimos pola dereita. Paréceme lembrar que de novo a rocha era mala. A reunión faise, ó pé dunha canle, reforzando unha ponte de rocha con varias drizas vellas (debera haber tamén un cravo que non vimos).

L10. IV+. 55 m. Saír rectos ou un pouco pola dereita superando gradas por onde máis fácil sexa, e seguir ascendendo con algo de tendencia á esquerda ata unha gran plataforma inclinada que percorremos en dirección á esquerda ata o seu remate. En canto dobramo-la esquina da mesma hai un cravo ó pé dun diedro-fenda; montar unha reunión cómoda reforzándoo, ou na mesma esquina na plataforma 2 metros por embaixo do mesmo.

L11. IV. 50 m. En vez de saír rectos cara arriba pola fenda de xusto enriba da reunión, arrodear apenas 3 metros pola esquerda para atoparnos en canto xiremos cunha canle estreita pola que empezar, agora si, a ascender ata o seu remate xa en terreo aberto. Montar reunión cómoda lazando algún bloque baixo unha gran placa fisurada.

L12. IV-. 30 m. Ascender pola placa recto cara a unha fenda que se ve no extremo esquerdo do muro que hai por riba dela. Subir pola fenda e logo conectar con outra ata terreo máis fácil, para continuar ata montar reunión lazando algún bloque ou montando sobre seguros onde se queira.

Trepadas ata o cume. III/III+. 300 m. Xa desencordados e co calzado de montaña ascender ata o cume buscando os pasos máis fáciles.

 

Data:

26/07/2025.

Cordadas:

Víctor e eu.

Lonxitude/Desnivel:

600 m. en 10 longos (empatando o L1 co L2 e o L4 co L5).

Descenso:

Dende o cume débese destrepar seguindo unhas manchas de pintura amarela (xa tan desgastadas que moitas delas nin se ven) e algúns fitos, para baixar pola cara Norte ata a Brecha Norte. Dende aí, pódese continuar descendendo para pasar pola Forcadona ou optar por desviarse onde empeza o primeiro rápel da Canal Estrecha, para continuar pola Vía de los Llastrales ata Vega Huerta.

Material necesario:

2 cordas de uso en dobre (60 m. c/u), unhas 14 cintas exprés, varios cordinos para pontes de rocha, un xogo de micros, e outro de friends ata o nº 3 de Camalot (repetir números do 0’5 ó 2).

Croquis e descrición:

 

Cânticos Pastais. Meadinha, A Peneda (Portugal). 13 de xullo de 2025.

A véspera fixeramo-la Vía do Buraco e pretendiamos pecha-la fin de semán facendo a Toma Lá Bolachas!, pero ó achegarnos a pé de vía topámonos con que a natureza recuperara o terreo que lle roubaran os seus aperturistas, e toda esa franxa da parede aparecía cuberta de liques e brión. Como xa sabemos que a goma cocida e o brión non son a mellor combinación, e faltaba o Mundi para resolver en caso de “escalada agrícola” (sempre me lembrarei de cando xunto con Carducho e comigo meteramonos na 3ª Porta de Shambala e el encabezou un longo no que había máis patacas que rocha para sacarnos da parede a punto de cae-la noite…) demos media volta pensando en repetir algunha vía coñecida.

Sen embargo, namentras bordeabamos a parede chamounos a atención un par de fendas moi limpas que conseguimos identificar grazas a que Víctor tiña no móbil algúns croquis; resultaban corresponder ós dous primeiros longos da Cânticos Pastais, que polo que se ve agora deben de querer rematar porque no debuxo só se detallaban os 4 primeiros longos pero estaban anotados tamén L5 e L6 sen ningún dato.

ADDENDA POSTERIOR: segundo me comentou Marco, os longos seguintes ó 2º resultaban moi difíciles de manter limpos polo que resultan impracticables e xa non se fan.

Aínda que non se indicaba o material necesario, como levabamos duplicados microfriends e friends ata o nº 4, e as reunións se indicaba que eran rapelables decidimos probar a ver ata onde dabamos chegado. E xa vos adianto que non fomos moi lonxe… ;-D

Cânticos Pastais (6a+, 6a, V+/6a, 6a/A1 ou 6b+), 160 m.

O segundo longo é máis difícil de protexer que o primeiro, así que aínda que non vou discuti-lo grao (a eterna polémica sobre a ponderación da dificultade e a exposición/medo-que-dá), na miña opinión resulta máis duro.

Croquis da Cânticos Pastais. Fonte: https://www.facebook.com/photo?fbid=471173640145395&set=ms.c.eJxFzMkNgFAIBNCODAPD1n9j5ovi8WUWJpAWFNCt~%3BeJYxv3a65iCzz2WY5Xu00dGf1ZjOv4cY6ynX~_soKRr3b~_zr2ev~_zz4fQ6JOLsob6uAppw~-~-.bps.a.471173556812070Apertura e 1ª ascensión. Publicada a recensión por Marcos Cunha e Filipo Cardinal entre abril e xuño de 2012.

Cordadas e data da escalada. Víctor e eu. 13 de xullo de 2025

Itinerario e gradación:

L1. 6a+. 30 m. O longo comeza ascendendo uns grandes bloques para pasar entre uns carballos e empeza-la escalada da evidente fenda. Paréceme lembrar que se protexía con friends medianos e pequenos, que permitía axudarse dos pitóns da placa da súa esquerda para progresar por ela con “delicadeza”. Reunión cómoda de 2 parabolts con anelas.

L2. 6a. 25 m. Unha nova evidente fenda na que meter os friends grandes no primeiro tramo ata un resalte enriba das nosas cabezas, vai requirindo de friends máis pequenos canto máis progresamos e que cada vez é máis difícil de protexer; no último tramo xa non parece entrar nada decente así que hai que… subir ou rezar… Reunión en cómoda repisa de 2 parabolts con anelas.

L3. 6a+. 35 m. IMPRACTICABLE

L4. IV. 15 m. IMPRACTICABLE

L5 e L6?

Material. 2 xogos de friends ata o número 4, 2 xogos de microfriends (levabamos 3 Aliens e as tallas pequenas de Totem), e luvas de fenda. Pódese escalar cunha corda simple de 70 m.

Descenso. Nós só fixemos os 2 primeiros longos así que rapelamos de volta ó chan.

Croquis e máis info en:

O tempo en:

Design a site like this with WordPress.com
Primeiros pasos